• Anasayfa
• Thermologic
  • Hakkımızda
  • Kalite Belgelerimiz
  • Uygulamalar
  • Referanslar
  • Erkim
  • İnsan Kaynakları
    • İnsan Kaynakları Politikamız
    • İşe Alım Süreci
    • Performans Değerlendirme
    • Eğitim ve Gelişim
    • Sunulan Olanaklar
    • Başvuru Formu
    • SSS
• Mevzuat
  • Yönetmelik
  • Standartlar
• 
• Haberler
• İletişim

TS 825 Binalarda Isı Yalıtımı Kuraları Standardındaki
Değişikliklerin Analizi

ÖZET
Ülkemizde binalarda ısı yalıtımı kuralları, uzun yıllardır TS 825 standardı ile be­lirlenmektedir. Bu çalışmada, 2008 Mayıs ayında revize edilen TS 825 standar­dına göre yapılan hesaplamalarla, eski hesaplamalar karşılaştırılarak sonuçlar-daki farklılıklar üzerinde durulmuştur. TS 825 standardının revize edilmesi ile getirilen yenilikler ve bunların yapıya olacak yansımalarından bahsedilmiştir. Bu konuda bir analiz programı geliştirilerek bir yapının hem TS 825 / 1999 ile hem de TS 825 /2008 ile yapılan hesaplama raporları karşılaştırılıp, Q (yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı) ve Q' (izin verilen yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı) değer­lerinin değişimi ve buna bağlı olarak gerekli yalıtım kalınlıklarının değişimi be­lirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 1. TS 825 Standardı, 2. Yalıtım, 3. Isı Yalıtım Kuralları.

 

1. GİRİŞ
TS 825 standardı, yeni inşa edilecek binalar ile mevcut binaların tü­münde veya bağımsız bölümlerinde yapılacak olan esaslı tamir, tadil ve eklemelerdeki (mevcut binaların oturma alanının %15'i oranında ve üzerinde yapılacak tadilatlardaki) ısıtma enerjisi ihtiyacını hesap­lama kurallarını, izin verilebilecek en yüksek ısı kaybı değerlerini ve hesaplama ile ilgili bilgilerin sunuş şeklini kapsamakta ve binalarda ısıtma enerjisi ihtiyacının hesaplanmasına yönelik bir metot belirle­mektedir^]. Yapılarda kullanılan ısı yalıtımı ile ısı kayıplarının önemli ölçüde azaltıldığı, %70 oranlarında yakıt tasarrufu sağlandı­ğı bilinmektedir[2]. Bu yüzden de yaşam alanlarının yalıtılması eko­nomik açıdan büyük önem arz etmektedir. Geçtiğimiz Mayıs ayında ise bu standart revize edilmiş ve 9 senelik bir aradan sonra güncel-lenmiştir. Bu çalışmada revize edilen TS 825 ile yıllardır kullanılan TS 825 (1999) birbirleriyle karşılaştırılarak, olumlu ya da olumsuz değişiklikler üzerinde durulmuştur. Revize edilen standardın yalıtım sektörüne çizeceği yol saptanmaya çalışılmıştır.

 

2. GÜNCELLEMELER
Ek.A.3'de tavsiye edilen UT ve Ut değeri 1. bölge illeri için daha kü­çük değerlere getirilmiştir. Bütün derece gün bölgeleri için hesapla­malarda kullanılacak olan ortalama aylık güneş ışınımı şiddeti değerlerinde Mart ve Nisan ayı değerleri değiştirilmiştir. Farklı derece gün bölgeleri için ısı kaybı ve hesapla­malarında kullanılacak aylık ortalama dış sıcaklık değerlerleri yenilenmiştir. Bu değişiklik, meteorolo­jiden alınan son 20 yıllık veriler ışığında yapılmış-tır[1]. Ayrıca havalandırma yoluyla olan ısı kayıpla­rının hesaplanmasında kullanılan havalandırma kat­sayısı (nh) değeri konutlarda 0.8 olarak değiştirilmiş­tir. Bunların ışığında yapılacak hesaplamalar sonucu, binalarda gerekli yalıtım kalınlığının nasıl etkilene­ceği saptanmaya çalışılmıştır.

Özel durum 2 diye TS 825 standardında belirtilen[3];
• Isı kaybeden düşey dış yüzeylerinin toplam alanı­nın % 60'ı ve üzerindeki oranlarda camlama yapı­lan binalarda pencere sisteminin ısıl geçirgenlik katsayısının (Up) 2,1 W/m2K olacak şekilde tasa­rımlanması ve diğer ısı kaybeden bölümlerinin ısıl geçirgenlik katsayılarının Madde A.3'te verilen de­ğerlerden % 25 daha küçük olmasının sağlanması durumunda bu binalar standarda uygun olarak ka­bul edilir.

maddesindeki bahsi geçen özel durumlarda; hesapla­malar sonucu, düşük ısı geçiş katsayılarına gereksi­nim duyulacağından duvar detaylarının belirlenme­sinin oldukça güç olduğu durumlar için, yapılan yön­lendirmelerin eski standarttaki bir eksiği de giderme­si açısından çok faydası olmuştur.

 

3. HESAPLAMALAR
Yenilenen TS 825 standardının hesaplamaları ile ön­ceki standardın kıyaslanması amacıyla, mevcut bir mimaride taban, tavan ve pencereler için ısı transfer katsayıları için her bir bölgenin TS 825 Ek-A.3'de tavsiye edilen değerleri kullanılmıştır. Her iki standart için gerekli minimum yalıtım kalınlığını belirle­mek için duvarın ısıl direnci, ayrı ayrı malzemeler için hesaplanmıştır. TS 825 / 2008'de belirtilen ısıl iletkenlik grupları sayesinde yalıtım malzemelerinin çeşitliliği (marka, ürün bazında) etkinlik kazanmış­tır. Pencere alanları ile dış duvar düşey yüzey alanı­nın oranı "alan oranı" olarak isimlendirilmiştir ve farklı mimarilere göre belirlenmiştir.

 

 

Tablo 1. Analizde kullanılan yalıtım malzemeleri

(Duvar detayı: İç sıva+Tuğla duvar+Yalıtım+Dış sıva)
Malzeme Cinsi	TS 825/1999[3]	TS 825/2008[2]
PS	0,040	0,040
XPS	0,031	0,030
Mineral lifli	0,040	0,045
PUR	0,035	0,035

Her ay için yapılan hesapların toplanması sonucu bu­lunan değerler ile müsaade edilen yıllık ısıtma ener­jisi gereksiniminin mukayese edilmesi sonucu konut yalıtımının kalınlığının uygunluğu belirlenmiştir. Oda yüksekliği 2,60 m olduğundan binanın kullanım alanıyla (An) ilişkili olarak verilen yıllık ısıtma ener­jisi ihtiyacı sınır değeri kullanılmıştır.

Yalıtım kalınlıklarının değişimi incelendiğinde, Şe­kil 1'de hesap edilen değerler her iki standart versi­yonu için kıyaslanabilmektedir. 2. bölge için pence­relerin, dış duvar yüzeyinin %10'unu kapladığı du­rumda, yeni yönetmeliğe göre 5 cm yalıtım yeterli olurken, eski yönetmeliğe göre 6 cm yalıtım yeterli gözükmektedir. %20 olduğu takdirde hesap sonucu önceden 12 cm yalıtım uygun görülürken, mevcut yönetmelikle 11 cm yalıtımın uygun olacağı sonucu­na varılmıştır.

Ancak 3. bölge için pencerelerin, dış duvar yüzeyi­nin %10'unu kapladığı durumda yeni yönetmeliğe göre 7 cm yalıtım yeterli olurken, eski yönetmeliğe göre 6 cm yalıtım yeterliydi. %20 olduğu takdirde hesap sonucu önceden 15 cm yalıtım ile uygunken, mevcut yönetmelikle 17 cm yalıtımın uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Genel olarak tüm sonuçlar in­celendiğinde gerekli yalıtım kalınlığının arttığı, an­cak bunun bir ölçüde bölgeye bağlı olduğu görülmektedir. Bu yüzden sonuçlar değişim oranı olarak değerlendirilerek, yeni yönetmeliğin sonuçları gra­fiklerle açıklanmıştır.

Değişim Oranı = 1	TS825 (2008) ile hesap edilen değer
	TS825 (1999) ile hesap edilen değer

4. SONUÇ ve ÖNERİLER
TS 825 de yapılan güncellemeler esas alınarak, Şekil 2'de her bir bölge için hesaplanan ısıtma ihtiyacının yüzde değişimi görülmektedir. Revize edilen TS 825 ile yapılan hesaplamalar sonucunda binaların yıllık ısıtma ihtiyacı değerleri daha düşük bulunmuştur. Bu kullanılacak yalıtım kalınlığının daha az olacağı ya da duvarın toplam ısı transfer katsayısının daha yük­sek olabileceği anlamına gelmemelidir. Çünkü revi­ze edilen TS 825'de sınır değer ifadelerinin değiştiği ve buna göre hesaplanan değerlerin daha önceki yö­netmeliğe göre düştüğü görülmüş, bu değişim Tablo 2'de gösterilmiştir.

Tablo 2. İzin verilen ısıtma ihtiyacı değerlerinin değişimi

Bölge	Q' (kWh/m2)		Değişim Oranı (%)
	Yeni	Eski
1. Bölge	33.185	41.467	19.97251
2. Bölge	60.567	67.738	10.58638
3. Bölge	75.822	84.927	10.72097
4. Bölge	93.48	130.49	28.36233

Değişim oranları incelendiğinde, 3. ve 4. bölge için hesap edilen ısıtma ihtiyacı değişiminin müsaade edilen sınır değerdeki değişimden fazla olduğu gö­rülmüştür. Ancak 2. bölgede çok düşük yalıtım mal­zemesi kalınlığı (<2cm) dışında, sınır değişim oranı­nın altında bir değişimin gerçekleştiği gözlemlen­mektedir.

Elde edilen 3200 hesap raporunun karşılaştırılması sonucunda revize edilen standart ile önceden kullanı­lan standart sonucu hesaplanan ısıtma ihtiyacı gerek­sinimi ve müsaade edilen ısıtma ihtiyacı sınır değer­leri farklılık göstermektedir. Revize edilen standart ile ülkemizdeki iklim değişimi büyük ölçüde hesap­lamalara yansıtılmaya çalışılmıştır. Tüm bunların sonucu olarak, gereksinim duyulacak yalıtım kalınlık­larının da genellikle belirli oranlarda artacağı, ancak bunun bölgeden bölgeye ihtiyaca göre belirlenmesi gerektiği görülmüştür.

 

Ars.Gör. Cenk ONAN

Arş.Gör. Serkan ERDEM

SEMBOLLER
A Pencere yüzey alanı (m2)
Add Dış duvar yüzey alanı (m2)
U   Isıl geçirgenlik katsayısı (W/m2K)
Q   Yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı (kWh/m2)
Q' izin verilen yıllık ısıtma enerjisi ihtiyacı (kWh/m2)
PS Polistren Levha
XPS Ekstrüde Polistren Levha PUR Poliüretan Levha

KAYNAKLAR
[ 1 ] Özdemir M., "Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Stan­dardı (TS 825) ve Son Gelişmeler", TSE, 2005.
[2] Özkan D.B., Onan C., Tural M., Erdem S., 'Ya­pılarda Yalıtım Uygulamasının Ekonomik Ana­lizi', izolasyon Dünyası, Sayı:66, 55-59, 2007.
[3] TS 825,TSE, 2008.
[4] Binalarda Isı Yalıtım Proje Hazırlama Esasları, MMO Yayınları, Ankara, 2003.